Van kool naar zuurkool

Wie straks de allerlekkerste zuurkool wil hebben kan het beste nu wat witte kolen te gaan zaaien. Tegen de tijd dat de kolen groot genoeg zijn om te oogsten laten we je, tot in de kleinste details, zien hoe je de meest voortreffelijke zuurkool kunt maken die je ooit gegeten hebt. Het is een, reeds beproefd, recept van Jacob dat al een zekere mate van beroemdheid heeft weten te verkrijgen bij de fijnproevers. Het is niet moeilijk en het lukt altijd. Als je dit een keer gedaan hebt weet je dat je nooit meer naar de winkel zal lopen voor een pakje zuurkool.

Voor een zuurkoolvat van 7 liter heb je ten minste zes kolen van elk ongeveer een kilo nodig. Zaai er acht. Dan weet je zeker dat je straks zuurkool kunt gaan eten.

En dit zijn de spullen die je straks nodig hebt om zuurkool te kunnen gaan maken. Een zuurkoolvat (van bijvoorbeeld 7 liter), een teil om de gesneden witte kool in op te slaan, een zuurkoolstamper, wat kruiden, een beetje karnemelk en twee aandrukstenen. Soms kun je een zuurkoolvat aantreffen op een rommelmarkt. Maar wil je meteen goed aan de slag dan kunnen we je dit adres aanbevelen, www.keukenkeramiek.nl in Beegden (Limburg) waar je alles in één keer kunt kopen en kunt kiezen voor, bijvoorbeeld, een ander formaat vat. Met deze leverancier hebben we zeer goede ervaringen.

maaien, dorsen en wannen van graan

In dit filmpje, dat gemaakt is tijdens de oogstdag te Enschede in 2010, laat men zien hoe er gemaaid werd met de zicht en welhaak, hoe het graan (in dit geval rogge) gedorst werd en hoe het door de wanmolen (of kafmolen) gehaald werd. Iets dergelijks hopen wij straks ook te gaan doen als ons graan geoogst kan worden. Een zicht en een welhaak is al in ons bezit.

Interessant aan dit filmpje is hoe men aan het dorsen is met ‘dorsknuppels’. Dat zijn licht gebogen wilgentakken die een dorsvlegel kunnen vervangen. We hebben, tot nu toe, slechts één echte dorsvlegel. Ook moeten we na gaan denken over het maken van een houten dorsvloer waar een stuk (origineel donkerbruin) zeildoek overheen gespannen zit. Wie ideeën heeft mag het zeggen.

Een wanmolen kunnen we lenen van een boer. Maar dat is een vrij grote wanmolen die, naar nu blijkt, niet helemaal compleet is. Er kan, met wat aanpassingen, mee gewerkt worden maar de voorkeur gaat uit naar een kleine wanmolen (zoals die in dit filmpje). Weet iemand zo’n ding ergens te staan? Vaak staan ze oud en stoffig te worden in een schuur en staat zo’n ding behoorlijk in de weg. Ik heb er jaren geleden een zo kunnen krijgen, maar toen wist ik niet wat ik ermee moest. Het ding is uiteindelijk met het grof vuil meegegaan. Doodzonde. Vooral nu ik weet wat we ermee kunnen doen. Dus weet je er een te staan? Meld dat en we halen ‘m op.

Gezaaide graansoort

Voor alle duidelijkheid geef ik hierbij wat meer informatie over het gezaaide graanras. Het is Tarwe onder de naam Triticum sp. Dat is volgens de deskundigen een prima baktarwe en daarom ook een van de soorten die het meest in de landbouw gebruikt wordt. Het is een snelgroeiende soort zomertarwe, volgens de verpakking. De zaaitijd is Maart – April en deze soort is geschikt voor alle grondsoorten. We kunnen het graan gaan oogsten wanneer de strohalmen geel verkleuren. Dat zal zo rond de maand Augustus zijn.

We hebben dit graan (zoals gebruikelijk) gekocht bij Van der Wal en voor ons is het nog steeds één groot experiment. We weten nog niets en gaan dit jaar hopelijk een heleboel leren van ons graan-avontuur. Het is nu afwachten hoe het graan gaat groeien en of de vogeltjes er een beetje af willen blijven. Om een idee te geven hoe het graan zal gaan groeien heb ik hieronder een overzicht geplaatst van de diverse stadia van groei van een graankorrel

Graan zaaien

Na een periode van betrekkelijke rust is het dan eindelijk zover. Met vereende krachten is de tuin van Fred omgespit en gereedgemaakt voor het inzaaien van baktarwe. Eerst heb ik samen met Marjon en Jacob het grootste deel van de tuin omgespit.

Bruce hielp vandaag (24 Maart 2012) mee om het laatste stukje om te spitten waarna we de exacte afmetingen van de verschillende percelen hebben gemeten om daar de juiste hoeveelheid graan te kunnen zaaien.

In totaal zaaien we 4.5 kilo graan. Omdat we geen officiële zaaibak hebben doe ik het graan in een emmer. Gaat net zo goed. Je moet er alleen geen 18 hectare mee inzaaien.

Het inzaaien van zo’n klein stukje grond is erg snel gebeurd. Je kunt alleen geen ritme lopen omdat je al heel snel bij het eind van het perceel bent. In totaal zaaien we zo’n 150 M2 in. Als alles goed gaat kunnen we, straks in Augustus, zo’n 150 kilo graan oogsten. Dat is goed voor 300 broden van 500 gram. Maar dat is theorie. Eerst maar eens zien wat we er van gaan bakken. Ik vrees de vogeltjes die de hele dag in de bomen hebben zitten kijken naar onze activiteiten. En de vogelverschrikkers zijn op.

Aan het einde van de dag ligt de tuin van Fred er keurig strak ingezaaid bij. En dat geeft veel voldoening. (foto’s: Lex Meima en Roeland van der Kley)

Spitten

Spitten

Van alle grondbewerkingen is spitten wel de meest ingrijpende, omdat het de
grond verstoord tot op een grote diepte. Het wordt jaarlijks uitgevoerd in
moestuinen en in idere tuin die moet worden aangelegd.
Als regel geldt dat spitten het best in de herfst en winter kan worden
uitgevoerd, zodat vorst, wind, sneeuw en regen op de grond kunnen inwerken
en deze aan het eind van de winter kruimelig is geworden.

Vooral kleigronden moeten voor de winter worden gespit. Spit nooit
zeer natte gronden. Het spitten is dan moeilijk en de structuur van de
grond wordt grote schade aangedaan.

Er zijn een aantal vormen van spitten t.w. een steek-, twee steek en
driesteek diepspitten. Op deze vormen of methoden zijn weer variaties bekend,
maar we houden het bij de basis regels.
Onder diepspitten wordt verstaan alles wat dieper dan 20 a 25 cm gaat.

Welke vorm van spitten is voor uw tuin van toepassing?
Een kort antwoord is dat dit afhankelijk is van de conditie van de
tuingrond.
Een steek diepspitten is de meest bekende en toegepast methode van spitten.
Het is een goede diepte voor de meeste gronden en de ondergrond wordt
niet boven gespit, wat structuurbederf en bouwvoor voorkomt.
Als u de grond een steek diep spit, dan wordt de grond de diepte van
een spadeblad doorgewerkt.
Twee steek diepspitten wordt toegepast bij tuinen die last hebben van
een harde, ondoordringbare laag. De waterdoorlaatbaarheid en het in de
grond dringen van wortels wordt in ieder geval verbeterd.
Drie steek diepspitten wordt meestal toegepast als er in de grond puin
of ander afval wordt aangetroffen. Men kan het beste eerst twee of
drie diepe putten graven op diverse plaatsen, om te zien wat de
structuur van de grond is en hoeverre deze eventueel puin of ander afval bevat.
Afhankelijk van deze “diagnose” bepaalt men welke methode van
spitten gebruikt gaat worden.

Spit verstandig
Het vak spitten is iets dat alleen geleerd kan worden door het zelf te doen,
maar er zijn enige basisprincipes die voorkomen, dat de beginnende tuinier
zijn rug met het spitten zal “verzieken”.
Ten eerste : houd de spade een beetje schuin, zodat deze niet zo diep in
de grond dringt. Til de aarde niet hoger op dan noodzakelijk.
Steek zware grond eerst af en zeker als er veel wortels inzitten.
Ten tweede : spit regelmatig. Het is beter om elke dag een klein stukje
te spitten dan u te forceren door de hele tuin in een dag om te spitten.
Tot slot : spit alleen als het werkbaar weer is, dus niet als er sneeuw op
het land ligt of de grond hard bevroeren is. Daarnaast mag de aarde niet te
nat zijn. Het maakt het spitten alleen maar nodeloos zwaar.

Een steek diepspitten
Dit is de meest bekende en toegepast methode van spitten. Het is een goede
diepte voor de meeste gronden en de ondergrond wordt niet boven gespit,
wat structuurbederf en bouwvoor voorkomt. Als u de grond een steek diep spit,
dan wordt de grond de diepte van een spadeblad doorgewerkt.

Begin met het maken van een voor, veur of heitje. Dat zijn allerlei namen voor
een goot, die tussen het gespitte en het ongespitte land komt te liggen.
Deze voor moet ongeveer 30 a 40 cm breed zijn en moet aan een kant
van het gespitte land gemaakt wordt. De aarde uit de voor komt daar te liggen,
waar u eindigt met het spitten (deit is dan de aarde, die u nodig heeft om de voor
aan het eind van het spitten mee te vullen (a). Als de grond bemest moet worden
met stalmest, dan gooit u met de riek een laagje van deze mest nu in de voor
en zorgt ervoor dat grote kluiten mest wat fijner worden gemaakt.
Nu pakt u de spade of spitvork en begint aan de zijkant van de voor te spitten.
Steek de spade in de grond en daari deze onder het optillen om. Dan valt de
aarde onderste boven op de mest en het eventuele aanwezige onkruid
is dan ook gelijk begraven (b). Wortelonkruiden zoals kweekgras, riet
of akkerwinde mogen niet ondergespit worden, maar zullen verwijderd moeten worden.

Zo werkt u de gehele breedte van de voor af en u zult merken dat er een
nieuwe voor is ontstaan (c). Deze voor kunt u weer benutten om mest in
te brengen . En zo herhaalt u deze handelingen keer op keer (d).
Moet u een groot stuk land spitten, dan is het verstandig dat u dit land
in stroken verdeeld van 3-5 m breed. Dit werkt wat plezieriger en u heeft
niet zo’n hele lange voor uit te graven.
Aan het eind van de strook kunt u meedraaien of vult u de laatste voor met
aarde, die u uit de naastgelegen strook haalt. Zo ontstaat er weer een voor
en u kunt weer gaan spsitten. Al spittend keer u terug naar uw uitgangspunt,
waar de grond klaar ligt om de voor op te vullen.

Twee steek diepspitten
Met twee steek diepspitten bereikt men een diepte van 40 a 50 cm.
Het is natuurlijk afhankelijk van de bladhoogte van de spade.
Men begint met een voor te graven van ca 40 cm breedte en in plaats van de
tweede steek ook uit te graven, wordt deze ter plaatste gekeerd.
Bij het diepspitten worden de kanten van de voren loodrecht afgestoken met de spade.

De bovenstaande tekening spreekt verder voor zichzelf.
Aan het einde van de strook, geldt hetzelfde als voor een steek diepspitten.
Men kan meedraaien of de strook afmaken.

Drie steek diepspitten
Met deze methode kan men een diepte bereiken van 60 a 70 cm. Laten we eens kijken hoe dat gebeurt.

Spit een greppel/voor uit van ongeveer 40 cm breedte en een steek diep.
Vervolgens de tweede stek. Leg zowel de eerste als de tweede naast de voor/greppel.
De derde steek wordt niet uitgegraven, maar ter plaatste omgelegd. Schep
nu de volgende greppel/voor in de eerste, zodat regelmatig de grond
overgeplaatst wordt in de vorige voor. Zeer eenvoudig, als men het maar weet.

Overgenomen van Volkstuinvereniging Oud-Beijerland.

Eten uit je achtertuin

http://youtu.be/Y4AcmaGbldU
Een inspirerend filmpje over een Amerikaanse familie die in hun (stads)achtertuin een complete boerderij hebben gerealiseerd voor volledige zelfvoorziening.
Niet ondertiteld

For your eyes only

Het schilderij. olieverf op doek 100 x 125 cm

Voor dit schilderij (van Roeland van der Kley) heeft Jo, een van onze tuinders, model gestaan. Het schilderij is geïnspireerd op de poster van de beroemde Bond-film ‘for your eyes only’ en draagt daarom ook deze titel. Het gaat over twee totaal verschillende werelden. Die van een tuinder en die van een modefreak. Beiden zullen zich over elkaar verwonderd hebben. Op één punt hebben ze een overeenkomst. Hun verwondering heeft ertoe geleidt dat ze elkaar hebben staan fotograferen.

Het schilderij is al verkocht en heeft in tal van tijdschriften gestaan. Voor de Issue sierde het zelfs de cover. Momenteel wordt er gewerkt aan een vervolg op dit schilderij waarop Jo wederom prominent aanwezig zal zijn.