Bijen op de tuin

Naar aanleiding van het pleidooi van Jos Gubbels, voor het houden van bijen op de tuin (zie filmpje ‘Bijen in nood’), hielden wij een ‘bijenberaad’ op de tuinen van Overkroeten. Tijdens de werkochtend van 2 Juni 2012 kwam dit onderwerp ter sprake en konden we er met elkaar over van gedachte wisselen.

Primair is dit plan bedoeld om de bijen te helpen in hun strijd om te kunnen overleven. Maar het houden van bijen heeft ook voordelen voor de tuinders. Een betere bestuiving van de gewassen en gratis honing, om maar wat te noemen.

Bijen houden is echter geen vrijblijvende hobby. Bo (Bol), die zelf jarenlang bijen heeft gehouden, wijst ons op de ongemakken. Hierdoor ontstaat een realistisch beeld van de vóór,- en nadelen van het houden van bijen op de tuin.

De voordelen zijn wel duidelijk. Maar de nadelen zijn bij ons niet echt bekend. Zo kan het gebeuren dat een bijenvolk uit gaat vliegen en neerstrijkt in de tuin van mensen die om ons tuincomplex heen wonen. Die zullen hier niet op zitten te wachten. Een ander probleem is de wet. We mogen geen bijen houden binnen een afstand van 30 meter van de openbare weg.

Ons tuincomplex grenst op drie plaatsen aan de openbare weg. Daar kunnen we dus al geen kasten neerzetten. Alleen aan de achterkant van de tuin, de kant die aan het water en de polder grenst, zou dat wel kunnen.

Plek voor een bijenstal hebben we niet. Na een grondige inspectie hebben we dat al geconstateerd. Bo wijst een Weissenseifer Hangekorb van de hand omdat zo’n korf de bijen juist laag over de tuin uit laat zwerven in alle richtingen. Hoe mooi ook, dit is echt geen optie voor een druk bezocht tuincomplex als het onze.

Wat dan over blijft is een bijen kast waarmee je de aanvliegroute kan bepalen zodat je geen last hebt van grote groepen bijen in je tuin. Eén of twee kasten kunnen we wel plaatsen.

Een ander punt van aandacht is dat Bo heeft aangegeven dat hij best zijn oude liefhebberij weer op wil pakken maar dat hij dat niet alleen wil doen. Hij moet daar hulp van een aantal leden bij hebben. Hij is destijds niet voor niets met het houden van bijen gestopt.

Er melden zich al meteen enkele leden aan. Guus Feskens en Sylvia de Nijs voelen er wel wat voor. Bo kan hen opleiden tot imker zodat er altijd iemand op de tuin aanwezig is die weet hoe je een probleem met de bijen oplost als er zich een probleem voordoet. Daarnaast is er ook nog onderhoud nodig. Met elkaar moeten we daar wel uit kunnen komen.

De volgende stap is een concreet plan gaan maken. Waar kunnen we kasten plaatsen? Wat gaat het kosten? Wie betaald dat? Wie gaan het doen? Wat vinden de omwonenden ervan? Etcetera, etcetera.

Wordt vervolgd.

Weissenseifer-Hangekorb

Volgens R. Stoelinga is dit een mooi alternatief voor een bijenstal op onze tuin. Een Weissenseifer Hangekorb. Een bijenstal neemt nogal wat ruimte in en dit kunstwerk is een stuk makkelijker te plaatsen. Op internet circuleren tal van bouwtekeningen en beschrijvingen hiervan.

Hier een wat duidelijkere foto van de constructie.

Honing en bijenwas

In dit filmpje kun je zien hoe je bijenhoning en bijenwas kunt oogsten uit een bijenkast. Als we bijen gaan houden, op de tuin, is dit een bijkomstig voordeel bovenop het voordeel dat je de bijen helpt te overleven en het voordeel van een optimale bestuiving van onze gewassen. Overkroeten-honing. Het zou zomaar kunnen.

Bijen in nood

Het gaat al jaren slecht met de bijen. Wereldwijd. Maar vooral in Nederland schijnt het probleem groter te zijn dan in andere delen van de wereld. Tijd dus om daar eens aandacht aan te schenken. Overigens is 2012 uitgeroepen tot het jaar van de bij. En dat zal heus geen toeval zijn.

Jos Gubbels, de voorzitter van volkstuincomplex Plaswijk, in Breda, vroeg daar, tijdens een vergadering van het Hoofdbestuur van de Bredase Amateur Tuinder (BAT), aandacht voor. Door Jos kwamen wij op het idee om na te denken over het houden van bijen op de tuinen van Overkroeten.

In dit eerste filmpje over dit onderwerp zie je hoe we een start maken met het plan om bijen te gaan houden op de tuin. Het idee is geboren. Nu gaan we kijken of er een plek voor zo’n bijenkot te vinden is op onze tuin en moeten we onze medetuinders gaan polsen over dit idee.

Moord op de honingbij

Gevoelig onderwerp op politieke agenda:

Van alle Europese landen heeft Nederland de grootste bijensterfte. Natuurbeheerders maken zich grote zorgen over de gevolgen die dit heeft voor onze voedselketen. Wetenschappers en imkers uit de hele wereld zien landbouwgif als de belangrijkste oorzaak van de sterfte. De producenten van dit middel ontkennen ieder causaal verband. In Nederland ziet de belangrijkste adviseur van de overheid op dit gebied, Wageningen Universiteit en Research-centre (WUR), de pesticiden ook niet als grootste probleem van de bijensterfte. Vanwege de grote economische belangen is een verband tussen de dood van de bijen en het gebruik van het landbouwgif een gevoelig onderwerp op de Haagse politieke agenda.

Bedreiging voor de voedselvoorziening:

De massale bijensterfte is een grote bedreiging voor onze voedselvoorziening. Zonder bijen geen groenten, geen noten, geen chocolade, geen koffie en geen fruit. Tachtig procent van alle planten op aarde zijn voor de voortplanting of evolutie afhankelijk van de bestuiving van de bij. De sterfte-explosie loopt gelijk met de invoering van een nieuw type insecticide, imidacloprid, dat in de jaren negentig op de markt kwam. Het middel werkt continu, omdat het preventief op de zaden is aangebracht waardoor de hele plant giftig wordt. Bijen die in aanraking komen met de pollen en het stuifmeel, nemen het gif mee naar de bijenkorf. De bijen worden dan ziek en gaan dood.

Verboden in Frankrijk:

Wereldwijd zijn publicaties verschenen waarin het verband tussen pesticiden en bijensterfte wordt aangetoond. ZEMBLA sprak daarover met de Franse wetenschapper prof. Jean-Marc Bonmatin, verbonden aan de Universiteit van Orleans. Bonmatin: ‘Lange, gecompliceerde studies hebben uitgewezen dat pesticiden zoals imidacloprid voor bijen een probleem geven en dus heeft in Frankrijk de Minister van Landbouw besloten dat middel te verbieden.’

Geen Nederlands onderzoek:

In Nederland is het middel niet verboden. De belangrijkste adviseur van het Ministerie van Landbouw, bijenonderzoeker dr. T. Blacquiere van Plant Research International (PRI, onderdeel van de Wageningse Universiteit), maakt zich weinig zorgen over de pesticiden. In ZEMBLA zegt hij dat hij de invloed van pesticiden op bijen nooit heeft onderzocht. Volgens hem zijn er andere oorzaken van de bijensterfte: ‘Het komt door slechte imkers en door de varroamijt, een parasiet waar onze honingbij niet tegen is opgewassen.’

Imker K. van de Poel verloor tienduizenden bijen. De varroamijt is volgens hem niet de oorzaak, maar de pesticiden. Van de Poel: ‘Ik imker al vijftig jaar en ik ken een erkend expert bijenhouden, die het ook al jaren doet, ook zijn bijen zijn dood. Het is slecht vol te houden dat wij slechte imkers zijn.’

Aan het woord komen: Tjeerd Blacquière (Wageningen UR), Jeroen van der Sluijs (Universiteit Utrecht en adviseur Bijenstichting), Aat Rietveld (Ned. Bijenhouders Ver.), Romeé van der Zee (Nederlands Centrum Bijenonderzoek) imker K. van der Poel en Jaap Molenaar (Bijenstichting).

Bijensterfte

In dit filmpje van RTV Rijnmond wordt aandacht gevraagd voor de mysterieuze bijensterfte die elke winter plaats vindt. Dat dit grote gevolgen kan hebben voor mensen wordt duidelijk als je beseft dat voedselschaarste op de loer ligt.

We komen binnenkort met een eigen filmpje over dit probleem dat door Jos Gubbels, de voorzitter van tuincomplex Plaswijk, onder de aandacht werd gebracht tijdens de vergadering van alle complex besturen en het hoofdbestuur van de BAT.